Thông qua việc nghiên cứu và khảo sát thực địa, sinh viên hai Trường chia thành các nhóm thực hiện đồ án nhằm cân bằng việc kiến tạo mô hình nhà ở mới và bảo tồn hệ sinh thái, nếp sống cộng cư đã tồn tại hàng thập kỷ.

Vượt qua rào cản ngôn ngữ bằng bản vẽ

Làm việc nhóm đa quốc gia luôn mang đến những lăng kính văn hóa khác biệt và thú vị. Lần đầu tham gia hoạt động học thuật với sinh viên nước bạn, nữ sinh Nhật Bản Mei Tomioka hào hứng chia sẻ: “Mình cảm nhận rất rõ sự khác biệt. Ở Nhật Bản, giáo sư và sinh viên thường tiếp cận kiến trúc thiên về tính thực tế. Chúng mình sẽ ưu tiên các yếu tố như cấu trúc và điều kiện môi trường trước tiên, sau đó mới định hình đến hình dáng công trình. Tuy nhiên, sinh viên UAH dường như nhìn nhận kiến trúc dưới lăng kính của một môn nghệ thuật. Khi làm việc chung, mình đã liên tục cảm thán trước những concept độc đáo và cách xử lý hình khối vô cùng mới lạ của các bạn”.

Alara - nữ sinh mang dòng máu Thổ Nhĩ Kỳ đang học tập tại JWU cũng có những trải nghiệm đáng nhớ. Alara thừa nhận, ngay cả khi làm việc với những người cùng quốc tịch, hoạt động nhóm đã là một thử thách bởi mỗi cá nhân đều mang một cái tôi thiết kế riêng. Việc phải sử dụng ngôn ngữ thứ ba đôi khi trở thành rào cản để diễn đạt trọn vẹn ý tưởng. Thế nhưng, thay vì để ngôn ngữ làm khó, các nhóm đã tìm ra cách thống nhất tiếng nói chung chính là vẽ ra giấy. “Cá nhân mình cảm thấy phương thức giao tiếp không lời này vô cùng thú vị. Thay vì nói, chúng mình chia sẻ và thống nhất ý tưởng qua từng nét vẽ. Nhờ đó, các lập luận thiết kế trở nên thuyết phục hơn rất nhiều, và nhóm cũng thu về được những tư liệu bản vẽ cực kỳ ấn tượng”, Alara tâm sự.

Chính những khác biệt trong phong cách làm việc của hai nhóm sinh viên Việt - Nhật đã không tạo ra rào cản, mà ngược lại, trở thành những mảnh ghép hoàn hảo bổ trợ cho nhau. Bạn Ngô Triệu Vy (sinh viên năm 3, UAH) bày tỏ: “Các bạn Nhật Bản rất giỏi trong việc phát hiện và đặt ra các vấn đề kiến trúc. Trong khi đó, sinh viên UAH cũng cực kỳ nhạy bén trong việc đưa ra các giải pháp xử lý vấn đề đó một cách đa dạng và nhanh chóng. Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng và những bổ trợ trong quan sát, xử lý vấn đề, nhóm em đã cùng nhau hoàn thành đồ án”. 

Kiến tạo không gian mới trên nền tảng giá trị bản địa

Nhận xét về các đồ án thiết kế không gian mới tại khu vực Lô Số, các khách mời là chuyên gia, giảng viên trong Hội đồng đánh giá bày tỏ sự bất ngờ trước tinh thần và những ý tưởng mới mẻ từ các nhóm. Đánh giá về một trong những đồ án xuất sắc nhất, Hiệu trưởng Trường Đại học Nữ Nhật Bản nhấn mạnh: “Đồ án có sự cân bằng rất tốt giữa ý tưởng và thực tế. Quá trình phân tích chi tiết, các bạn đã cho ra concept rất rõ ràng, mạnh dạn thể hiện sức sáng tạo. Mỗi yếu tố thiết kế không chỉ giải quyết bài toán công trình mà còn gắn kết chặt chẽ với bản thân khu đất”. 

Là một thành viên thuộc nhóm có đồ án xuất sắc, sinh viên Ngô Triệu Vy không giấu được niềm hạnh phúc. Vy chia sẻ, dưới áp lực thời gian khá gấp rút, cả nhóm chỉ biết nỗ lực hết mình chứ không đặt nặng áp lực điểm số. Điều khiến nữ sinh UAH tâm đắc nhất chính là khả năng đi tìm lời giải từ chính khu đất thực tế. “Đồ án của nhóm đều dựa trên các điều kiện sẵn có của khu đất. Chúng em tìm cách đưa tối đa ánh sáng tự nhiên vào công trình, đồng thời chú trọng tạo ra các không gian mở để tăng khả năng kết nối cộng đồng. Mà đây vốn là nếp sống rất đặc trưng của Thanh Đa. Đó là điều em cảm thấy ý nghĩa nhất”, Vy chia sẻ.

Nhìn lại hành trình Workshop, Triệu Vy khẳng định cơ hội được cọ xát cùng sinh viên Quốc tế và lắng nghe góp ý từ chuyên gia là món quà vô giá. Bạn cũng bày tỏ sự trân trọng trước tinh thần làm việc kỷ luật của các bạn Nhật Bản. “Trước đây, em chưa quan tâm nhiều mối quan hệ giữa kiến trúc công trình và cảnh quan. Nhưng khi làm việc cùng các bạn JWU, chúng em bắt đầu tư duy sâu hơn về việc môi trường xung quanh và công trình có tác động qua lại mật thiết với nhau như thế nào”, Vy đúc kết.

Khép lại chuỗi ngày làm việc miệt mài tại cụm dân cư Lô Số, Workshop Quốc tế giữa UAH và JWU là cơ hội giao lưu học thuật của cộng đồng sinh viên Kiến trúc. Hơn hết, đây là nhịp cầu kết nối hai nền văn hóa. Thông qua đó, chuỗi hoạt động hướng đến việc biết lắng nghe tự nhiên, tôn trọng bối cảnh xã hội và học hỏi từ sự khác biệt đối với các kiến trúc sư tương lai. 

Workshop Quốc tế với chủ đề “Sống hòa hợp với thiên nhiên” do Trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh (UAH) phối hợp cùng Trường Đại học Nữ Nhật Bản (JWU) tổ chức, với sự hỗ trợ của tập đoàn Nomura Việt Nam . Workshop bao gồm chuỗi hoạt động diễn ra từ ngày 9 - 21/3/2026, dành cho sinh viên khoa Kiến trúc hai Trường.  Workshop tập trung nghiên cứu khu vực cụm Lô Số (phía Bắc cư xá Thanh Đa) dưới góc độ kiến trúc và hình thái xã hội học đô thị. Đồ án hướng đến việc phân tích và ứng dụng các đặc điểm nổi bật của khu vực, bao gồm: điều kiện tự nhiên, vi khí hậu đặc thù, cùng với nếp sống cộng cư, sự gắn kết láng giềng và các mối quan hệ cộng sinh đã được định hình qua nhiều thập kỷ. Dựa trên cơ sở dữ liệu thực tiễn này, đồ án đặt ra yêu cầu đề xuất giải pháp thiết kế cho một mô hình nhà ở mới. Cấu trúc không gian phải thiết lập được sự gắn kết chặt chẽ với hệ sinh thái tự nhiên, tôn trọng thói quen của người dân bản địa và duy trì được đặc tính nơi chốn. Ngoài ra, hình khối và không gian xây dựng mới phải có tính đối thoại, kết nối liên mạch với câu trúc kiến trúc hiện hữu. Mục tiêu cuối cùng là kiến tạo một tổng thể quy hoạch hài hòa, bền vững, nơi không gian sống hiện đại tiếp nối và tôn vinh các giá trị lịch sử đã tồn tại nhiều thập kỷ của cư xá Thanh Đa.

Một số hình ảnh trong chuỗi hoạt động Workshop: